Linux prepareren voor grafisch ontwerp, webdesign en desktop publishing

Na 5 jaar met Ubuntu Linux 12.04 gewerkt te hebben op mijn eigen dtp productie machine vond ik het tijd voor een recentere uitgave van het Linux besturingssysteem. De vooruitgang in de Linux wereld gaat hard en ik wil graag gebruik maken van de laatste technieken. Hierbij een verslag van de stappen die ik heb ondernomen om de boel aan het draaien te krijgen. Omdat er ook een virtuele Windows 10 op deze machine draait zal ik af en toe een vergelijking maken.
Na lang zoeken valt de keuze op Ubuntu Linux 16.04 met als desktop omgeving Mate. Ik kies voor de Mate desktop deels vanwege nostalgische redenen en vanwege het feit dat deze desktop omgeving volledig aanpasbaar is aan mijn wensen. Ubuntu 16.04 is een LTS versie (LTS = Long Time Support). Dat betekend 5 jaar ondersteuning op het gebied van beveiliging (updates / patches) en verbeteringen.


De installatie:

Het downloaden en vervolgens zorgen dat de boel op een bootable USB-stick komt is zo makkelijk gemaakt dat ik deze stap hier niet beschrijf. Tijdens de (super makkelijke) installatie kies ik voor LVM. LVM staat voor Logical Volume Management. Het is een systeem voor het beheer van logische volumes en bestandssystemen die veel geavanceerder en flexibeler is dan de traditionele methode van partitioneren. De voordelen van LVM zijn enorm. Met een commando kun je partities vergroten, verkleinen, uitbreiden naar een tweede harddisk en (tijdelijke) snapshots maken. Een snapshot maakt het mogelijk ongestraft je systeem te vernielen (bijvoorbeeld door onkunde) software te testen, zonder down-time back-ups te maken, etc. (Let op. Alleen de file systemen geïnstalleerd op het LVM systeem worden meegenomen. /boot valt daar niet onder!). Gaat het mis, één commando (bijv.: [ # lvconvert -v --merge /dev/foo-vg/rootsnap ] ) en het systeem is weer exact hetzelfde als voorheen (het moment waarop je de snapshot maakte). Nadeel: LVM is "tried en tested" desalniettemin, gaat het echt volledig mis dan kan het moeilijker zijn je systeem weer werkend te krijgen.
De installatie van Ubuntu verloopt, zoals je mag verwachten, vlekkeloos, en na 15 minuten draait het systeem. Nu begint de configuratie. Als window manager kies ik compiz. Compiz biedt een ongekend uitgebreid pakket met mogelijkheden en de meest waanzinnige effecten. Het configureren van compiz brengt ook de nodige gevaren met zich mee. Als je pech hebt kun je je desktop volledig onbruikbaar maken. Neem dus maatregelen vóór dat je met configureren begint! Het configureren van compiz, aanpassen van panels, achtergrond etc. etc. neemt ongeveer 3 uur in beslag. dat is lang maar alles ziet er nu exact uit zoals ik wil. Inclusief een panel wat continue informatie over het systeem geeft en waarschuwt mocht het misgaan (een ventilator die er mee stopt, systeem component wat te warm wordt, harddisk die kuren begint te vertonen, etc.). Voor de duidelijkheid; compiz draagt niet bij aan productiviteit, het maakt het alleen veel leuker om met het systeem te werken. En mocht de in computers geïnteresseerde buurman een keer komen kijken, geloof me, die slaat stijl achterover (dit is Linux? Echt......!!??). Wil je compiz aan het werk zien, ga naar youtube, vul als zoekterm "compiz" in, en verbaas je.


Aansluiten apparatuur:

Allereerst de netwerkprinters. Dit stelt weinig voor en na 5 minuten kan ik op elke printer printen. Overigens, Windows 10, printers aanzetten, en... dat is alles, Microsoft's API (WSD) doet zijn werk en je kunt printen vanuit windows 10.

De netwerkscanner:

Een 16 jaar oude kwalitatief hoogwaardige flatbed scanner, onmisbaar in een dtp omgeving. Helaas, bij oudere Linux distributies werkte de scanner "out of the box" deze keer, nee. De scanner wordt zonder problemen herkent door de Linux kernel maar SANE (Scanner Access Now Easy) een API die zorgt voor de communicatie van de hardware heeft er geen zin in, wat ik ook probeer. Na 4 uur geef ik het op en ga op zoek na een nieuwe vergelijkbare scanner. Ondanks dat de SANE site anders zegt, kan ik me voorstellen dat een dergelijk oude scanner niet meer wordt ondersteund. Helaas een nieuwe kwalitatief vergelijkbare scanner kost al snel €600,-. Eerst nog wat anders proberen. De laatste Windows drivers voor deze flatbed scanner zijn gemaakt voor Windows XP. Jongere Windows systemen worden niet ondersteund. Goed, tegen beter weten in, toch proberen de boel te installeren onder Windows 10. Drivers installeren, reboot, en... yep, Windows 10 is dood. Uiteraard heb ik maatregelen genomen, dus 5 min. later draait Windows weer. Ik heb nog een troef achter de hand. De laatste SANE API downloaden, de boel handmatig compileren en... YES..!!! de scanner werkt en ik heb €600,- uitgespaard.

Wacom tekentablet:

En hier volgt een teleurstelling. De Mate desktop biedt geen GUI (grafische user interface) om mijn Wacom tekentablet (met dank aan fotograaf Johan Stoopendaal (www.thelonelyones.nl) te configureren. Ik installeer diverse GUI's, er is er niet één die voldoet (ik gebruik mijn tablet linkshandig). Er blijft maar één mogelijkheid over, shell scripts schrijven, kleine krachtige programmaatjes die het mogelijk maken mijn tablet exact te gebruiken zoals ik dat wil. Er is meer dan voldoende informatie inclusief voorbeelden voorradig op het internet om mijn tablet op deze manier te configureren (met heel veel dank aan het Arch linux en het xsetwacom project) echter, omdat ik niet alleen een algemeen opstartscript schrijf maar ook scripts per programma en het nodige moet uitzoeken ben ik al snel 4 uur bezig. Als ik dit vergelijk met Windows 10; software van de Wacom site downloaden, installeren, en.. yep, dat is alles, een goede interface met veel configuratie mogelijkheden. Voor de duidelijkheid, de Wacom tekentablet werkt onder Linux "out of the box", heb je meer eisen (een grafisch menu, linkshandig, horizontaal, verticaal gebruik, etc.) dan zul je dus scripts moeten schrijven. Heb je weinig of geen ervaring met Linux commando's, heb je geen ervaring met scripting of programmeren, dan houdt het, voor wat betreft je tablet in combinatie met Linux, hier voor je op. Jammer.


Software installatie:

Als er iets makkelijk is onder Ubuntu dan is het wel het installeren van software, applicaties, app's, of hoe je het ook wilt noemen. Een half uur later zijn alle grafische applicaties geïnstalleerd en geconfigureerd. Mocht je geïnteresseerd zijn, hieronder de links naar deze professionele grafische FOSS (free and open-source software) applicaties.

inkscape | gimp | scribus | blender | bluefish | brackets | aptana studio | libreoffice | krita

Krita en blender worden geïnstalleerd als snap. Wat houdt dit in? Ik kom hier in een ander artikel op terug.


The good the bad and the ugly:

The good:

Na al het werk (lees boven) ben ik in het bezit van een oerdegelijke productie machine. Alles werkt en al de geïnstalleerde grafische programma's werken goed samen. ICC profiles zijn geladen en monitoren gekalibreerd. Linux en de geïnstalleerde programma's zijn niet alleen open source maar ook gratis, en dat scheelt niet alleen mij maar ook de klant heel veel geld. Als ik gebruik had moeten maken van Windows 10 Pro of OS X (Apple) en de grafische software van Adobe dan had deze hele oefening enkele duizenden euro's gekost. Een rekenvoorbeeld: Windows 10 Pro: 200 euro per licentie. Een nieuwe professionele flatbed scanner: 600 euro. Grafische suite Adobe: 60 euro per maand per productie machine. (€60,- x 12 maanden x 5 jaar x het aantal productie machines, wel reken het zelf maar uit). Toegeven, Adobe is goed, ontzettend goed. Maar het gaat om het eindresultaat. Niet om de programma's waarin iets gemaakt is.

The bad:

Ik had verwacht 6 tot hooguit 8 uur bezig te zijn met het installeren en configureren van het systeem. Ik ben dubbel zo lang bezig geweest. Toegeven, de netwerk scanner, gewoon flinke pech! Het ontbreken van een GUI voor mijn Wacom tekentablet, wel, tenzij je zelf kunt scripten of een IT afdeling achter de hand hebt met de benodigde Linux ervaring (hebben wij!!) heb je een probleem. Maar bedenk, het solide en betrouwbare besturingssysteem Linux is volledig gratis. Ik vind het onterecht om te klagen.

The ugly:

Lelijk? NEE!. Mijn Windows 10 ziet er na het aanpassen van kleuren en het veranderen van de achtergrond fantastisch uit. Maar deze Linux distro... Nog nooit heb ik aan een productie machine gewerkt die er zo geweldig goed uitzag.